Acts 13

1There wereἮσανnowδὲinἐνAntiochἈντιοχείᾳinκατὰtheτὴνbeing [there]οὖσανchurchἐκκλησίανprophetsπροφῆταιandκαὶteachersδιδάσκαλοιὅbothτεBarnabasΒαρναβᾶςandκαὶSimeonΣυμεὼνwhoὁwas calledκαλούμενοςNigerΝίγερ,andκαὶLuciusΛούκιοςtheὁCyrenianΚυρηναῖος,ManaenΜαναήνalsoτεHerodἩρῴδουtheτοῦtetrarchτετραάρχουbrought up withσύντροφοςandκαὶSaulΣαῦλος.

2As were ministeringλειτουργούντωνnowδὲtheyαὐτῶνto theτῷLordκυρίῳandκαὶfastingνηστευόντωνsaidεἶπενtheτὸSpiritπνεῦματὸHolyἅγιον·Set apartἈφορίσατεthenδήto MeμοιτὸνBarnabasΒαρναβᾶνandκαὶSaulΣαῦλονforεἰςtheτὸworkἔργονto whichὃI have calledπροσκέκλημαιthemαὐτούς.

3Thenτότεhaving fastedνηστεύσαντεςandκαὶhaving prayedπροσευξάμενοιandκαὶhaving laidἐπιθέντεςtheτὰςhandsχεῖραςon themαὐτοῖςthey sent [them] offἀπέλυσαν.

4TheyΑὐτοὶindeedμὲνthereforeοὖνhaving been sent forthἐκπεμφθέντεςbyὑπὸtheτοῦHolyἁγίουSpiritπνεύματοςwent downκατῆλθονtoεἰςSeleuciaΣελεύκειαν,From thereἐκεῖθένthenτεthey sailedἀπέπλευσανtoεἰςCyprusΚύπρον,

5Andκαὶhaving comeγενόμενοιintoἐνSalamisΣαλαμῖνιthey began proclaimingκατήγγελλονtheτὸνwordλόγοντοῦof Godθεοῦinἐνtheταῖςsynagoguesσυναγωγαῖςof theτῶνJewsἸουδαίων·They hadεἶχονnowδὲalsoκαὶJohn [as]Ἰωάννηνa helperὑπηρέτην.

6Having passed throughδιελθόντεςnowδὲallὅληνtheτὴνislandνῆσονas far asἄχριPaphosΠάφουthey foundεὗρονa manἄνδραa certainτινὰmagicianμάγονa false prophetψευδοπροφήτηνJewishἸουδαῖονwhoseᾧnameὄνομα[was] Bar-JesusΒαριησοῦ,

7whoὃςwasἦνwithσὺνtheτῷproconsulἀνθυπάτῳSergiusΣεργίῳPaulusΠαύλῳ,manἀνδρὶan intelligentσυνετῷ.Heοὗτοςhaving called to [him]προσκαλεσάμενοςBarnabasΒαρναβᾶνandκαὶSaulΣαῦλονdesiredἐπεζήτησενto hearἀκοῦσαιtheτὸνwordλόγοντοῦof Godθεοῦ·

8Was opposingἀνθίστατοhoweverδὲthemαὐτοῖςElymasἘλύμαςtheὁmagicianμάγος,thusοὕτωςforγὰρmeansμεθερμηνεύεταιtheτὸnameὄνομαof himαὐτοῦ,seekingζητῶνto turn awayδιαστρέψαιtheτὸνproconsulἀνθύπατονfromἀπὸtheτῆςfaithπίστεως.

9SaulΣαῦλοςthenδέ,ὁalso [called]καὶPaulΠαῦλος,having been filledπλησθεὶς[the] SpiritπνεύματοςHolyἁγίουhaving looked intentlyἀτενίσαςuponεἰςhimαὐτὸν

10saidεἶπεν·OὮfullπλήρηςof allπαντὸςdeceitδόλουandκαὶallπάσηςcraftῥᾳδιουργίας,sonυἱὲof [the] devilδιαβόλου,enemyἐχθρὲof allπάσηςrighteousnessδικαιοσύνης,notοὐwill you ceaseπαύσῃpervertingδιαστρέφωνtheτὰςwaysὁδοὺςof Lordκυρίουτὰςstraightεὐθείας;

11Andκαὶnowνῦνbeholdἰδοὺ[the] handχεὶρof the Lordκυρίου[is] uponἐπὶyouσέ,andκαὶyou will beἔσῃblindτυφλὸςnotμὴseeingβλέπωνtheτὸνsunἥλιονduringἄχριa seasonκαιροῦ.Immediatelyπαραχρῆμαthenδὲfellἔπεσενuponἐπ’himαὐτὸνmistἀχλὺςandκαὶdarknessσκότος,andκαὶgoing aboutπεριάγωνhe was seekingἐζήτειsomeone to lead [him] by the handχειραγωγούς.

12Thenτότεhaving seenἰδὼνtheὁproconsulἀνθύπατοςthatτὸhaving happenedγεγονὸςhe believedἐπίστευσενbeing astonishedἐκπλησσόμενοςatἐπὶtheτῇteachingδιδαχῇof theτοῦLordκυρίου.

13Having sailedἈναχθέντεςthenδὲfromἀπὸτῆςPaphosΠάφου[with] thoseοἱaround [him]περὶPaulΠαῦλονcameἦλθονtoεἰςPergaΠέργηντῆςof PamphyliaΠαμφυλίας·JohnἸωάννηςhoweverδὲhaving departedἀποχωρήσαςfromἀπ’themαὐτῶνreturnedὑπέστρεψενtoεἰςJerusalemἹεροσόλυμα.

14Theyαὐτοὶnowδὲhaving passed throughδιελθόντεςfromἀπὸτῆςPergaΠέργηςcameπαρεγένοντοtoεἰςAntiochἈντιόχειαντὴνof PisidiaΠισιδίαν,andκαὶwentεἰσελθόντεςintoεἰςtheτὴνsynagogueσυναγωγὴνon theτῇdayἡμέρᾳof theτῶνSabbathsσαββάτωνthey sat downἐκάθισαν.

15Afterμετὰthenδὲtheτὴνreadingἀνάγνωσινof theτοῦlawνόμουandκαὶof theτῶνProphetsπροφητῶνsentἀπέστειλανtheοἱrulers of the synagogueἀρχισυνάγωγοιtoπρὸςthemαὐτοὺςsayingλέγοντες·MenἌνδρεςbrothersἀδελφοί,ifεἴanyτίςthere isἐστινamongἐνyouὑμῖνa wordλόγοςof exhortationπαρακλήσεωςtowardπρὸςtheτὸνpeopleλαόν,speakλέγετε.

16Having risen upἀναστὰςthenδὲPaulΠαῦλοςandκαὶhaving made a signκατασείσαςwith theτῇhandχειρὶhe saidεἶπεν·MenἌνδρεςIsraelitesἸσραηλῖταιandκαὶthoseοἱfearingφοβούμενοιτὸνGodθεόν,listenἀκούσατε.

17TheὁGodθεὸςof theτοῦpeopleλαοῦthisτούτουof IsraelἸσραὴλchoseἐξελέξατοtheτοὺςfathersπατέραςof usἡμῶν,andκαὶtheτὸνpeopleλαὸνexaltedὕψωσενinἐνtheτῇsojournπαροικίᾳinἐν[the] landγῇof EgyptΑἰγύπτου,andκαὶwithμετὰarmβραχίονοςupliftedὑψηλοῦbroughtἐξήγαγενthemαὐτοὺςout ofἐξitαὐτῆς,

18andκαί,of aboutὡςforty yearsτεσσερακονταετῆfor a periodχρόνονHe endured the waysἐτροποφόρησενtheirαὐτοὺςinἐνtheτῇwildernessἐρήμῳ,

19andκαὶhaving destroyedκαθελὼνnationsἔθνηsevenἑπτὰinἐν[the] landγῇof CanaanΧανάανHe gave as an inheritanceκατεκληρονόμησενtheτὴνlandγῆνof themαὐτῶν

20duringὡςyearsἔτεσιfour hundredτετρακοσίοιςandκαὶfiftyπεντήκοντα.Andκαὶafterμετὰthese thingsταῦταHe gave [them]ἔδωκενjudgesκριτὰςuntilἕωςSamuelΣαμουὴλtheτοῦprophetπροφήτου.

21Thenκἀκεῖθενthey asked forᾐτήσαντοa kingβασιλέα,andκαὶgaveἔδωκενto themαὐτοῖςὁGodθεὸςτὸνSaulΣαοὺλsonυἱὸνof KishΚίς,a manἄνδραof [the]ἐκtribeφυλῆςof BenjaminΒενιαμίν,yearsἔτηfortyτεσσεράκοντα·

22Andκαὶhaving removedμεταστήσαςhimαὐτὸνHe raised upἤγειρεντὸνDavidΔαυὶδto themαὐτοῖςasεἰςkingβασιλέα,to whomᾧalsoκαὶHe saidεἶπενhaving carried witnessμαρτυρήσας·I have foundΕὗρονDavidΔαυὶδtheτὸν[son]τοῦof JesseἸεσσαί,a manἄνδραaccording toκατὰtheτὴνheartκαρδίανof Meμου,whoὃςwill doποιήσειallπάνταtheτὰwillθελήματάof Meμου.

23Of this [man]τούτουὁGodθεὸςofἀπὸtheτοῦseedσπέρματοςaccording toκατ’promiseἐπαγγελίανhas broughtἤγαγεντῷto IsraelἸσραὴλ[the] SaviorσωτῆραJesusἸησοῦν,

24having proclaimedπροκηρύξαντοςJohnἸωάννουbefore [the]πρὸfaceπροσώπουof theτῆςcomingεἰσόδουof Himαὐτοῦa baptismβάπτισμαof repentanceμετανοίαςto allπαντὶtheτῷpeopleλαῷof IsraelἸσραήλ.

25Whileὡςthenδὲwas fulfillingἐπλήρουJohnἸωάννηςtheτὸνcourseδρόμον,he was sayingἔλεγεν·WhomΤίmeἐμὲdo you supposeὑπονοεῖτεto beεἶναι;NotοὐκamεἰμὶI [he]ἐγώ·butἀλλ’beholdἰδοὺHe comesἔρχεταιafterμετ’meἐμὲof whomοὗnotοὐκI amεἰμὶworthyἄξιοςaτὸsandalὑπόδημαof theτῶνfeetποδῶνto untieλῦσαι.

26MenἌνδρεςbrothersἀδελφοί,sonsυἱοὶof [the] familyγένουςof AbrahamἈβραὰμandκαὶthoseοἱamongἐνyouὑμῖνfearingφοβούμενοιτὸνGodθεόν,to usἡμῖνtheὁmessageλόγοςof theτῆςsalvationσωτηρίαςthisταύτηςhas been sentἐξαπεστάλη.

27ThoseοἱforγὰρdwellingκατοικοῦντεςinἐνJerusalemἸερουσαλὴμandκαὶtheοἱrulersἄρχοντεςof themαὐτῶνHimτοῦτονnot having knownἀγνοήσαντεςandκαὶtheτὰςvoicesφωνὰςof theτῶνprophetsπροφητῶνthatτὰςonκατὰeveryπᾶνSabbathσάββατονare being readἀναγινωσκομέναςhaving condemned [Him]κρίναντεςthey fulfilled [them]ἐπλήρωσαν,

28Andκαὶnoμηδεμίανcauseαἰτίανof deathθανάτουhaving foundεὑρόντεςthey beggedᾐτήσαντοPilateΠιλᾶτονto put to deathἀναιρεθῆναιhimαὐτόν·

29Whenὡςthenδὲthey had finishedἐτέλεσανallπάνταthe thingsτὰaboutπερὶHimαὐτοῦhaving been writtenγεγραμμένα,having taken [Him] downκαθελόντεςfromἀπὸtheτοῦtreeξύλουthey put [Him]ἔθηκανinεἰςa tombμνημεῖον.

30ὁButδὲGodθεὸςraisedἤγειρενHimαὐτὸνout fromἐκ[the] deadνεκρῶν·

31whoὃςappearedὤφθηforἐπὶdaysἡμέραςmanyπλείουςto thoseτοῖςhaving come up withσυναναβᾶσινHimαὐτῷfromἀπὸτῆςGalileeΓαλιλαίαςtoεἰςJerusalemἸερουσαλήμ,whoοἵτινεςnowνῦνareεἰσὶwitnessesμάρτυρεςof Himαὐτοῦtoπρὸςtheτὸνpeopleλαόν.

32Andκαὶweἡμεῖςto youὑμᾶςpreach the gospelεὐαγγελιζόμεθαtheτὴνtoπρὸςtheτοὺςfathersπατέραςpromiseἐπαγγελίανhaving been madeγενομένην

33thatὅτιthisταύτηνὁGodθεὸςhas fulfilledἐκπεπλήρωκενto theτοῖςchildrenτέκνοιςto usἡμῶνhaving raised upἀναστήσαςJesusἸησοῦν,asὡςalsoκαὶinἐνtheτῷpsalmψαλμῷit has been writtenγέγραπταιtheτῷsecondδευτέρῳ·SonΥἱόςof MeμουareεἶYouσύ,Iἐγὼtodayσήμερονhave begottenγεγέννηκάyouσε.

34ThatὅτιthenδὲHe raisedἀνέστησενHimαὐτὸνout fromἐκ[the] deadνεκρῶνno moreμηκέτιbeing aboutμέλλονταto returnὑποστρέφεινtoεἰςdecayδιαφθοράν,thusοὕτωςHe spokeεἴρηκενὅτιI will giveΔώσωto youὑμῖνtheτὰholy [blessings]ὅσιαof DavidΔαυὶδtheτὰsure [blessings]πιστά.

35ThereforeδιότιalsoκαὶinἐνanotherἑτέρῳHe saysλέγει·NotΟὐYou will allowδώσειςtheτὸνHoly Oneὅσιόνof youσουto seeἰδεῖνdecayδιαφθοράν·

36DavidΔαυὶδindeedμὲνforγὰρin his ownἰδίᾳgenerationγενεᾷhaving servedὑπηρετήσαςtheτῇτοῦof Godθεοῦpurposeβουλῇfell asleepἐκοιμήθηandκαὶwas addedπροσετέθηtoπρὸςtheτοὺςfathersπατέραςof himαὐτοῦandκαὶsawεἶδενdecayδιαφθοράν,

37The [One]ὃνhoweverδὲὁGodθεὸςraised upἤγειρενnotοὐκdid seeεἶδενdecayδιαφθοράν.

38Knownγνωστὸνthereforeοὖνbe itἔστωto youὑμῖν,menἄνδρεςbrothersἀδελφοί,thatὅτιthroughδιὰthis Oneτούτουto youὑμῖνforgivenessἄφεσιςof sinsἁμαρτιῶνis proclaimedκαταγγέλλεται,Andκαὶfromἀπὸall thingsπάντωνfrom whichὧνnotοὐκyou were ableἠδυνήθητεinἐν[the] lawνόμῳof MosesΜωϋσέωςto be justifiedδικαιωθῆναι

39byἐνhimτούτῳeveryoneπᾶςὁbelievesπιστεύωνjustifiedδικαιοῦται.

40Take heedβλέπετεthereforeοὖνlestμὴmight come aboutἐπέλθῃthatτὸhaving been saidεἰρημένονinἐνtheτοῖςprophetsπροφήταις·

41BeholdἼδετε,οἱscoffersκαταφρονηταί,andκαὶwonderθαυμάσατεandκαὶperishἀφανίσθητε,forὅτιa workἔργονam workingἐργάζομαιIἐγὼinἐνtheταῖςdaysἡμέραιςof youὑμῶν,a workἔργονthatὃneverοὐnotμὴyou would believeπιστεύσητεeven ifἐάνoneτιςshould declare itἐκδιηγῆταιto youὑμῖν.

42Having departedἘξιόντωνthenδὲtheyαὐτῶνwere beggingπαρεκάλουνonεἰςtheτὸnextμεταξὺSabbathσάββατονto be spokenλαληθῆναιto themαὐτοῖςtheτὰwordsῥήματαtheseταῦτα.

43Having broken upλυθείσηςthenδὲtheτῆςsynagogueσυναγωγῆςfollowedἠκολούθησανmanyπολλοὶof theτῶνJewsἸουδαίωνandκαὶof theτῶνworshippingσεβομένωνconvertsπροσηλύτωντῷPaulΠαύλῳandκαὶτῷBarnabasΒαρναβᾷ,whoοἵτινεςspeakingπροσλαλοῦντεςto themαὐτοῖςkept persuadingἔπειθον·themαὐτοὺςto continueπροσμένεινin theτῇgraceχάριτιτοῦof Godθεοῦ.

44On theΤῷnowδὲcomingἐρχομένῳSabbathσαββάτῳalmostσχεδὸνallπᾶσαtheἡcityπόλιςwas gathered togetherσυνήχθηto hearἀκοῦσαιtheτὸνwordλόγοντοῦLordκυρίου.

45Having seenἰδόντεςhoweverδὲtheοἱJewsἸουδαῖοιtheτοὺςcrowdsὄχλουςthey were filledἐπλήσθησανwith jealousyζήλουandκαὶbegan contradictingἀντέλεγονthe thingsτοῖςbyὑπὸPaulΠαύλουspokenλαλουμένοιςblasphemingβλασφημοῦντες.

46Having spoken boldlyπαρρησιασάμενοίalsoτεὁPaulΠαῦλοςandκαὶὁBarnabasΒαρναβᾶςsaidεἶπαν·To youὙμῖνit wasἦνnecessaryἀναγκαῖονfirstπρῶτονto be spokenλαληθῆναιtheτὸνwordλόγοντοῦof Godθεοῦ·but sinceἐπειδὴyou thrust awayἀπωθεῖσθεitαὐτὸνandκαὶnotοὐκworthyἀξίουςyou judgeκρίνετεyourselvesἑαυτοὺςτῆςof eternalαἰωνίουlifeζωῆς,beholdἰδοὺwe are turningστρεφόμεθαtoεἰςtheτὰGentilesἔθνη·

47Thusοὕτωςforγὰρhas commandedἐντέταλταιusἡμῖνtheὁLordκύριος·I have setΤέθεικάyouσεforεἰςa lightφῶςof [the] Gentilesἐθνῶντοῦto beεἶναίyouσεforεἰςsalvationσωτηρίανtoἕως[the] uttermost partἐσχάτουof theτῆςearthγῆς.

48Hearing [it]ἀκούονταthenδὲtheτὰGentilesἔθνηwere rejoicingἔχαιρονandκαὶglorifyingἐδόξαζονtheτὸνwordλόγονof theτοῦLordκυρίου,andκαὶbelievedἐπίστευσανas many asὅσοιwereἦσανappointedτεταγμένοιtoεἰςlifeζωὴνeternalαἰώνιον·

49Was carriedδιεφέρετοthenδὲtheὁwordλόγοςof theτοῦLordκυρίουthroughδι’allὅληςtheτῆςregionχώρας.

50TheοἱbutδὲJewsἸουδαῖοιincitedπαρώτρυνανtheτὰςworshippingσεβομέναςwomenγυναῖκαςτὰςof honorable positionεὐσχήμοναςandκαὶtheτοὺςprincipalsπρώτουςof theτῆςcityπόλεωςandκαὶthey stirred upἐπήγειρανa persecutionδιωγμὸνagainstἐπὶτὸνPaulΠαῦλονandκαὶBarnabasΒαρναβᾶν,andκαὶexpelledἐξέβαλονthemαὐτοὺςfromἀπὸtheτῶνdistrictὁρίωνof themαὐτῶν.

51οἱButδὲhaving shaken offἐκτιναξάμενοιtheτὸνdustκονιορτὸνof theτῶνfeetποδῶνagainstἐπ’themαὐτοὺςthey wentἦλθονtoεἰςIconiumἸκόνιον,

52οἵandτεthe disciplesμαθηταὶwere filledἐπληροῦντοwith joyχαρᾶςand [the]καὶSpiritπνεύματοςHolyἁγίου.