Mark 12
1AndΚαὶHe beganἤρξατοto themαὐτοῖςinἐνparablesπαραβολαῖςto speakλαλεῖν·A vineyardἈμπελῶναa manἄνθρωποςplantedἐφύτευσεν,andκαὶhe placed around [it]περιέθηκενa fenceφραγμὸνandκαὶdugὤρυξενa wine vatὑπολήνιονandκαὶbuiltᾠκοδόμησενa towerπύργον,andκαὶrented outἐξέδετοitαὐτὸνto farmersγεωργοῖς,andκαὶtraveled abroadἀπεδήμησεν.
2Andκαὶhe sentἀπέστειλενtoπρὸςtheτοὺςfarmersγεωργοὺςat theτῷdue timeκαιρῷa servantδοῦλον,thatἵναfromπαρὰtheτῶνfarmersγεωργῶνhe might receiveλάβῃfromἀπὸtheτῶνfruitκαρπῶνof theτοῦvineyardἀμπελῶνος·
3Butκαὶhaving takenλαβόντεςhimαὐτὸνthey beat [him]ἔδειρανandκαὶsent [him] awayἀπέστειλανempty-handedκενόν.
4Andκαὶagainπάλινhe sentἀπέστειλενtoπρὸςthemαὐτοὺςanotherἄλλονservantδοῦλον·and himκἀκεῖνονthey struck on the headἐκεφαλίωσανandκαὶtreated shamefullyἠτίμασαν.
5AndκαὶanotherἄλλονHe sentἀπέστειλεν·and himκἀκεῖνονthey killedἀπέκτειναν,alsoκαὶmanyπολλοὺςothersἄλλους,someοὓςindeedμὲνbeatingδέροντεςsomeοὓςthenδὲkillingἀποκτέννοντες.
6Yetἔτιoneἕναhavingεἶχεν,sonυἱὸνbelovedἀγαπητόν·he sentἀπέστειλενhimαὐτὸνlastἔσχατονtoπρὸςthemαὐτοὺςsayingλέγωνὅτιThey will have respect forἘντραπήσονταιtheτὸνsonυἱόνof meμου.
7ThoseἐκεῖνοιhoweverδὲοἱfarmersγεωργοὶtoπρὸςthemselvesἑαυτοὺςsaidεἶπανὅτιThisΟὗτόςisἐστινtheὁheirκληρονόμος·comeδεῦτεlet us killἀποκτείνωμενhimαὐτόν,andκαὶoursἡμῶνwill beἔσταιtheἡinheritanceκληρονομία.
8Andκαὶhaving takenλαβόντεςthey killedἀπέκτεινανhimαὐτόν,andκαὶcast forthἐξέβαλονhimαὐτὸνoutsideἔξωtheτοῦvineyardἀμπελῶνος.
9Whatτίwill doποιήσειtheὁmasterκύριοςof theτοῦvineyardἀμπελῶνος;He will comeἐλεύσεταιandκαὶwill destroyἀπολέσειtheτοὺςfarmersγεωργούς,andκαὶwill giveδώσειtheτὸνvineyardἀμπελῶναto othersἄλλοις.
10Not evenοὐδὲtheτὴνScriptureγραφὴνthisταύτηνhave you readἀνέγνωτε·[The] stoneΛίθονwhichὃνrejectedἀπεδοκίμασανthoseοἱbuildingοἰκοδομοῦντες,thisοὗτοςhas becomeἐγενήθηtheεἰςchiefκεφαλὴνcornerγωνίας·
11from [the]παρὰLordκυρίουwasἐγένετοthisαὕτη,andκαὶit isἔστινmarvelousθαυμαστὴinἐν[the] eyesὀφθαλμοῖςof usἡμῶν;
12AndΚαὶthey were seekingἐζήτουνHimαὐτὸνto lay hold ofκρατῆσαι,andκαὶthey fearedἐφοβήθησανtheτὸνcrowdὄχλον,they knewἔγνωσανforγὰρthatὅτιagainstπρὸςthemαὐτοὺςtheτὴνparableπαραβολὴνHe had spokenεἶπεν.Andκαὶhaving leftἀφέντεςHimαὐτὸνthey went awayἀπῆλθον.
13AndΚαὶthey sendἀποστέλλουσινtoπρὸςHimαὐτόνsomeτιναςof theτῶνPhariseesΦαρισαίωνandκαὶof theτῶνHerodiansἩρῳδιανῶνthatἵναHimαὐτὸνthey might catchἀγρεύσωσινin discourseλόγῳ.
14Andκαὶhaving comeἐλθόντεςthey sayλέγουσινto Himαὐτῷ·TeacherΔιδάσκαλε,we knowοἴδαμενthatὅτιtrueἀληθὴςYou areεἶandκαὶnotοὐthere is careμέλειto Youσοιaboutπερὶno oneοὐδενός,notοὐforγὰρYou lookβλέπειςon [the]εἰςappearanceπρόσωπονof menἀνθρώπων,butἀλλ’on the basis ofἐπ’[the] truthἀληθείαςtheτὴνwayὁδὸντοῦof Godθεοῦteachδιδάσκεις·Is it lawfulἔξεστινto giveδοῦναιtributeκῆνσονto CaesarΚαίσαριorἢnotοὔ;Should we payδῶμενorἢnotμὴpayδῶμεν;
15ὁAndδὲknowingεἰδὼςof themαὐτῶνtheτὴνhypocrisyὑπόκρισινHe saidεἶπενto themαὐτοῖς·WhyΤίMeμεdo you testπειράζετε;BringφέρετέMeμοιa denariusδηνάριονthatἵναI might see [it]ἴδω.
16οἱAndδὲthey brought [it]ἤνεγκαν.AndκαὶHe saysλέγειto themαὐτοῖς·Whose [is]Τίνοςtheἡlikenessεἰκὼνthisαὕτηandκαὶtheἡinscriptionἐπιγραφή;οἱAndδὲthey saidεἶπανto Himαὐτῷ·Caesar’sΚαίσαρος.
17ὁAndδὲJesusἸησοῦςsaidεἶπενto themαὐτοῖς·The thingsΤὰof CaesarΚαίσαροςgive backἀπόδοτεto CaesarΚαίσαριandκαὶthe thingsτὰτοῦof Godθεοῦτῷto Godθεῷ.Andκαὶthey were amazedἐξεθαύμαζονatἐπ’Himαὐτῷ.
18AndΚαὶcomeἔρχονταιSadduceesΣαδδουκαῖοιtoπρὸςHimαὐτόν,whoοἵτινεςsayλέγουσινa resurrectionἀνάστασινnotμὴthere isεἶναι,andκαὶthey began questioningἐπηρώτωνHimαὐτὸνsayingλέγοντες·
19TeacherΔιδάσκαλε,MosesΜωϋσῆςwroteἔγραψενfor usἡμῖνthatὅτιifἐάνof anyoneτινοςa brotherἀδελφὸςshould dieἀποθάνῃandκαὶleave behindκαταλίπῃa wifeγυναῖκαandκαὶnotμὴleaveἀφῇchildrenτέκνον,thatἵναshould takeλάβῃtheὁbrotherἀδελφὸςof himαὐτοῦtheτὴνwifeγυναῖκαandκαὶraise upἐξαναστήσῃseedσπέρμαfor theτῷbrotherἀδελφῷof himαὐτοῦ.
20Sevenἑπτὰbrothersἀδελφοὶthere wereἦσαν·andκαὶtheὁfirstπρῶτοςtookἔλαβενa wifeγυναῖκα,andκαὶdyingἀποθνῄσκωνnotοὐκleftἀφῆκενseedσπέρμα·
21Andκαὶtheὁsecondδεύτεροςtookἔλαβενherαὐτήν,andκαὶdiedἀπέθανενnotμὴhaving leftκαταλιπὼνseedσπέρμα,andκαὶtheὁthirdτρίτοςlikewiseὡσαύτως·
22Andκαὶtheοἱsevenἑπτὰnotοὐκleftἀφῆκανseedσπέρμα·Lastἔσχατονof allπάντωνalsoκαὶtheἡwomanγυνὴdiedἀπέθανεν.
23Inἐνtheτῇresurrectionἀναστάσειwhenὅτανthey riseἀναστῶσινof whichτίνοςof themαὐτῶνwill she beἔσταιwifeγυνή;οἱForγὰρthe sevenἑπτὰhadἔσχονherαὐτὴνas wifeγυναῖκα.
24Was sayingἔφηto themαὐτοῖςὁJesusἸησοῦς·NotΟὐbecause ofδιὰthisτοῦτοdo you errπλανᾶσθεnotμὴknowingεἰδότεςtheτὰςScripturesγραφὰςnorμηδὲtheτὴνpowerδύναμιντοῦof Godθεοῦ;
25Whenὅτανforγὰρout fromἐκ[the] deadνεκρῶνthey riseἀναστῶσιν,neitherοὔτεdo they marryγαμοῦσινnorοὔτεare given in marriageγαμίζονται,butἀλλ’areεἰσὶνlikeὡςangelsἄγγελοιinἐνtheτοῖςheavensοὐρανοῖς·
26Concerningπερὶnowδὲtheτῶνdeadνεκρῶνthatὅτιthey riseἐγείρονταιnotοὐκhave you readἀνέγνωτεinἐνtheτῇbookβίβλῳof MosesΜωϋσέωςonἐπὶtheτοῦbushβάτουhowπῶςspokeεἶπενto himαὐτῷὁGodθεὸςsayingλέγων·I [am]ἘγὼtheὁGodθεὸςof AbrahamἈβραὰμandκαὶtheὁGodθεὸςof IsaacἸσαὰκandκαὶtheὁGodθεὸςof JacobἸακώβ;
27NotοὐκHe isἔστινGodθεὸςof [the] deadνεκρῶνbutἀλλὰof [the] livingζώντων·Greatlyπολὺyou errπλανᾶσθε.
28AndΚαὶhaving come upπροσελθὼνoneεἷςof theτῶνscribesγραμματέωνhaving heardἀκούσαςthemαὐτῶνreasoning togetherσυζητούντων,sawἰδὼνthatὅτιwellκαλῶςHe answeredἀπεκρίθηthemαὐτοῖς,he questionedἐπηρώτησενHimαὐτόν·WhichΠοίαisἐστὶνcommandmentἐντολὴ[the] firstπρώτηof allπάντων;
29AnsweredἀπεκρίθηὁJesusἸησοῦςTheὅτιforemostΠρώτηisἐστίν·Hear thisἌκουε,O IsraelἸσραήλ,[The] LordκύριοςὁGodθεὸςof usἡμῶν[the] LordκύριοςOneεἷςisἐστιν,
30andκαὶyou shall loveἀγαπήσεις[the] LordκύριοντὸνGodθεόνof youσουwithἐξallὅληςtheτῆςheartκαρδίαςof youσουandκαὶwithἐξallὅληςtheτῆςsoulψυχῆςof youσουandκαὶwithἐξallὅληςtheτῆςmindδιανοίαςof youσουandκαὶwithἐξallὅληςtheτῆςstrengthἰσχύοςof youσου.
31[The] secondδευτέραthisαὕτη·You shall loveἈγαπήσειςtheτὸνneighborπλησίονof youσουasὡςyourselfσεαυτόν.Greaterμείζωνthan theseτούτωνanotherἄλληcommandmentἐντολὴnotοὐκthere isἔστιν.
32Andκαὶsaidεἶπενto Himαὐτῷtheὁscribeγραμματεύς·RightΚαλῶς,Teacherδιδάσκαλε,according toἐπ’truthἀληθείαςYou have spokenεἶπεςthatὅτιOneεἷςHe isἐστινandκαὶnotοὐκthere isἔστινanotherἄλλοςbesidesπλὴνHimαὐτοῦ·
33andκαὶτὸto loveἀγαπᾶνHimαὐτὸνwithἐξallὅληςtheτῆςheartκαρδίαςandκαὶwithἐξallὅληςtheτῆςunderstandingσυνέσεωςandκαὶwithἐξallὅληςtheτῆςstrengthἰσχύοςandκαὶτὸto loveἀγαπᾶνtheτὸνneighborπλησίονasὡςoneselfἑαυτὸνmore importantπερισσότερόνisἐστινthan allπάντωνtheτῶνburnt offeringsὁλοκαυτωμάτωνandκαὶsacrificesθυσιῶν.
34AndκαὶὁJesusἸησοῦςhaving seenἰδὼνhimαὐτὸνthatὅτιwiselyνουνεχῶςhe answeredἀπεκρίθηsaidεἶπενto himαὐτῷ·NotΟὐfarμακρὰνare youεἶfromἀπὸtheτῆςkingdomβασιλείαςτοῦof Godθεοῦ.Andκαὶno oneοὐδεὶςno longerοὐκέτιdaredἐτόλμαHimαὐτὸνto questionἐπερωτῆσαι.
35AndΚαὶansweringἀποκριθεὶςὁJesusἸησοῦςwas sayingἔλεγενteachingδιδάσκωνinἐνtheτῷtempleἱερῷ·HowΠῶςsayλέγουσινtheοἱscribesγραμματεῖςthatὅτιtheὁChristχριστὸς[the] sonυἱὸςof DavidΔαυίδisἐστιν;
36HimselfαὐτὸςDavidΔαυὶδsaidεἶπενbyἐνtheτῷSpiritπνεύματιτῷHolyἁγίῳ·SaidΕἶπεν[the] Lordκύριοςto theτῷLordκυρίῳof meμου·SitΚάθουatἐκ[the] right handδεξιῶνof MeμουuntilἕωςἂνI placeθῶof theτοὺςenemiesἐχθρούςof Youσου[as] a footstoolὑποκάτωof theτῶνfeetποδῶνof Youσου.
37HimselfαὐτὸςDavidΔαυὶδcallsλέγειHimαὐτὸνLordκύριον,thenκαὶhowπόθενof himαὐτοῦis Heἐστινsonυἱός;Andκαὶtheὁgreatπολὺςcrowdὄχλοςwas listeningἤκουενto Himαὐτοῦgladlyἡδέως.
38AndΚαὶinἐνtheτῇteachingδιδαχῇof HimαὐτοῦHe was sayingἔλεγεν·BewareΒλέπετεofἀπὸtheτῶνscribesγραμματέωντῶνdesiringθελόντωνinἐνrobesστολαῖςto walk aboutπεριπατεῖνandκαὶgreetingsἀσπασμοὺςinἐνtheταῖςmarketplacesἀγοραῖς
39andκαὶfirst seatsπρωτοκαθεδρίαςinἐνtheταῖςsynagoguesσυναγωγαῖςandκαὶfirst placesπρωτοκλισίαςatἐνtheτοῖςfeastsδείπνοις,
40thoseοἱdevouringκατεσθίοντεςtheτὰςhousesοἰκίαςof theτῶνwidowsχηρῶνandκαὶas a pretextπροφάσειat great lengthμακρὰprayingπροσευχόμενοι·Theseοὗτοιwill receiveλήμψονταιgreaterπερισσότερονjudgmentκρίμα.
41AndΚαὶhaving sat downκαθίσαςoppositeκατέναντιtheτοῦtreasuryγαζοφυλακίουHe was watchingἐθεώρειhowπῶςtheὁcrowdὄχλοςcastβάλλειmoneyχαλκὸνintoεἰςtheτὸtreasuryγαζοφυλάκιον·andκαὶmanyπολλοὶrichπλούσιοιwere casting [in]ἔβαλλονmuchπολλά·
42Andκαὶhaving comeἐλθοῦσαoneμίαwidowχήραpoorπτωχὴcast [in]ἔβαλενleptaλεπτὰtwoδύο,whichὅisἐστινa kodrantesκοδράντης.
43Andκαὶhaving called to [Him]προσκαλεσάμενοςtheτοὺςdisciplesμαθητὰςof HimαὐτοῦHe saysεἶπενto themαὐτοῖς·TrulyἈμὴνI sayλέγωto youὑμῖνthatὅτιtheἡwidowχήραthisαὕτηἡpoorπτωχὴmoreπλεῖονthan allπάντωνhas cast [in]ἔβαλενof thoseτῶνcastingβαλλόντωνintoεἰςtheτὸtreasuryγαζοφυλάκιον·
44Allπάντεςforγὰρout ofἐκthat whichτοῦwas aboundingπερισσεύοντοςto themαὐτοῖςcast [in]ἔβαλον,sheαὕτηhoweverδὲout ofἐκtheτῆςpovertyὑστερήσεωςof herαὐτῆςallπάνταas much asὅσαshe hadεἶχενcast [in]ἔβαλεν,allὅλονtheτὸνlivelihoodβίονof herαὐτῆς.