Mark 14

1It would beἮνnowδὲtheτὸPassoverπάσχαandκαὶtheτὰ[Feast of] Unleavened Breadἄζυμαafterμετὰtwoδύοdaysἡμέρας.Andκαὶwere seekingἐζήτουνtheοἱchief priestsἀρχιερεῖςandκαὶtheοἱscribesγραμματεῖςhowπῶςHimαὐτὸνbyἐνstealthδόλῳhaving takenκρατήσαντεςthey might kill [Him]ἀποκτείνωσιν,

2They were sayingἔλεγονforγάρ·NotΜὴduringἐνtheτῇfeastἑορτῇ,lestμήποτεthere will beἔσταιan uproarθόρυβοςof theτοῦpeopleλαοῦ.

3AndΚαὶbeingὄντοςof HimαὐτοῦinἐνBethanyΒηθανίᾳinἐνtheτῇhouseοἰκίᾳof SimonΣίμωνοςtheτοῦleperλεπροῦhaving reclinedκατακειμένουof Himαὐτοῦcameἦλθενa womanγυνὴhavingἔχουσαan alabaster flaskἀλάβαστρονof fragrant oilμύρουof nardνάρδουpureπιστικῆςof great priceπολυτελοῦς·having brokenσυντρίψασαtheτὴνalabaster flaskἀλάβαστρονshe poured [it] onκατέχεενHisαὐτοῦτῆςheadκεφαλῆς.

4Wereἦσανnowδέsomeτινεςindignantἀγανακτοῦντεςwithinπρὸςthemselvesἑαυτούς·ToΕἰςwhatτίtheἡwasteἀπώλειαthisαὕτηof theτοῦfragrant oilμύρουhas been madeγέγονεν;

5Couldἠδύνατοforγὰρthisτοῦτοτὸfragrant oilμύρονto have been soldπραθῆναιfor aboveἐπάνωdenariiδηναρίωνthree hundredτριακοσίωνandκαὶto have been givenδοθῆναιto theτοῖςpoorπτωχοῖς·Andκαὶthey were grumblingἐνεβριμῶντοat herαὐτῇ.

6ὁAndδὲJesusἸησοῦςsaidεἶπεν·Leave aloneἌφετεherαὐτήν·whyτίto herαὐτῇtroubleκόπουςdo you causeπαρέχετε;A goodκαλὸνworkἔργονshe didἠργάσατοtowardἐνMeἐμοί·

7Alwaysπάντοτεforγὰρtheτοὺςpoorπτωχοὺςyou haveἔχετεwithμεθ’youἑαυτῶν,andκαὶwheneverὅτανyou desireθέλητεyou are ableδύνασθεthemαὐτοῖςgoodεὖto doποιῆσαι,Meἐμὲhoweverδὲnotοὐalwaysπάντοτεdo you haveἔχετε·

8Whatὃshe couldἔσχενshe didἐποίησεν,She came beforehandπροέλαβενto anointμυρίσαιtheτὸbodyσῶμάof Meμουforεἰςtheτὸνburialἐνταφιασμόν.

9TrulyἀμὴνnowδὲI sayλέγωto youὑμῖν,whereverὅπουifἐὰνshall be proclaimedκηρυχθῇtheτὸgospelεὐαγγέλιονinεἰςwholeὅλονtheτὸνworldκόσμον,alsoκαὶwhatὃhas doneἐποίησενthis [woman]αὕτηwill be spoken ofλαληθήσεταιforεἰςa memorialμνημόσυνονof herαὐτῆς.

10AndΚαὶJudasἸούδαςIscariotἸσκαριὼθὁoneεἷςof theτῶνTwelveδώδεκαwent awayἀπῆλθενtoπρὸςtheτοὺςchief priestsἀρχιερεῖςthatἵναHimαὐτὸνhe might betrayπαραδοῖto themαὐτοῖς.

11οἱAndδὲhaving heardἀκούσαντεςthey rejoicedἐχάρησανandκαὶpromisedἐπηγγείλαντοhimαὐτῷmoneyἀργύριονto giveδοῦναι.Andκαὶhe was seekingἐζήτειhowπῶςHimαὐτὸνconvenientlyεὐκαίρωςhe might deliver upπαραδοῖ.

12AndΚαὶon theτῇfirstπρώτῃdayἡμέρᾳτῶνof unleavened [bread]ἀζύμων,whenὅτεtheτὸPassover lambπάσχαthey were to sacrificeἔθυον,sayλέγουσινto Himαὐτῷtheοἱdisciplesμαθηταὶof Himαὐτοῦ·WhereΠοῦdo You desire [that]θέλειςhaving goneἀπελθόντεςwe should prepareἑτοιμάσωμενthatἵναYou may eatφάγῃςtheτὸPassoverπάσχα;

13AndκαὶHe sends forthἀποστέλλειtwoδύοof theτῶνdisciplesμαθητῶνof Himαὐτοῦandκαὶsaysλέγειto themαὐτοῖς·GoὙπάγετεintoεἰςtheτὴνcityπόλιν,andκαὶwill meetἀπαντήσειyouὑμῖνa manἄνθρωποςa pitcherκεράμιονof waterὕδατοςcarryingβαστάζων·Followἀκολουθήσατεhimαὐτῷ,

14Andκαὶwhereverὅπουifἐὰνhe might enterεἰσέλθῃsayεἴπατεto theτῷmaster of the houseοἰκοδεσπότῃthatὅτιtheὉTeacherδιδάσκαλοςsaysλέγει·WhereΠοῦisἐστινtheτὸguest roomκατάλυμάof MeμουwhereὅπουtheτὸPassoverπάσχαwithμετὰtheτῶνdisciplesμαθητῶνof MeμουI may eatφάγω;

15Andκαὶheαὐτὸςyouὑμῖνwill showδείξειan upper roomἀνάγαιονlargeμέγαhaving been furnishedἐστρωμένον[and] readyἕτοιμον·Andκαὶthereἐκεῖprepareἑτοιμάσατεfor usἡμῖν.

16Andκαὶwent awayἐξῆλθονοἱhis disciplesμαθηταὶandκαὶcameἦλθονintoεἰςtheτὴνcityπόλινandκαὶfoundεὗρονasκαθὼςHe had saidεἶπενto themαὐτοῖς,andκαὶthey preparedἡτοίμασανtheτὸPassoverπάσχα.

17AndΚαὶeveningὀψίαςhaving arrivedγενομένηςHe comesἔρχεταιwithμετὰtheτῶνTwelveδώδεκα.

18Andκαὶas were recliningἀνακειμένωνtheyαὐτῶνandκαὶwere eatingἐσθιόντωνὁJesusἸησοῦςsaidεἶπεν·TrulyἈμὴνI sayλέγωto youὑμῖνthatὅτιoneεἷςofἐξyouὑμῶνwill betrayπαραδώσειMeμεwhoὁis eatingἐσθίωνwithμετ’Meἐμοῦ.

19They beganἤρξαντοto be grievedλυπεῖσθαιandκαὶto sayλέγεινto Himαὐτῷoneεἷςbyκατὰoneεἷς·Surely notΜήτιIἐγώ;

20ὁAndδὲHe saidεἶπενto themαὐτοῖς·[It is] one ofΕἷςtheτῶνTwelveδώδεκα,whoὁis dippingἐμβαπτόμενοςwithμετ’Meἐμοῦinεἰςtheτὸbowlτρύβλιον·

21Forὅτιὁindeedμὲνthe Sonυἱὸςτοῦof Manἀνθρώπουgoesὑπάγειasκαθὼςit has been writtenγέγραπταιconcerningπερὶHimαὐτοῦ,woeοὐαὶhoweverδὲto theτῷmanἀνθρώπῳthatἐκείνῳbyδι’whomοὗtheὁSonυἱὸςτοῦof Manἀνθρώπουis betrayedπαραδίδοται·betterκαλὸνfor him [it were]αὐτῷifεἰnotοὐκhad been bornἐγεννήθηtheὁmanἄνθρωποςthatἐκεῖνος.

22AndΚαὶthey were eatingἐσθιόντωνof themαὐτῶνhaving takenλαβὼνbreadἄρτονhaving spoken a blessingεὐλογήσαςHe brokeἔκλασενandκαὶgaveἔδωκενto themαὐτοῖςandκαὶsaidεἶπεν·TakeΛάβετε,thisτοῦτόisἐστινtheτὸbodyσῶμάof Meμου.

23Andκαὶhaving takenλαβὼνthe cupποτήριονhaving given thanksεὐχαριστήσαςHe gave [it]ἔδωκενto themαὐτοῖς,andκαὶthey drankἔπιονofἐξitαὐτοῦallπάντες.

24AndκαὶHe saidεἶπενto themαὐτοῖς·ThisΤοῦτόisἐστινtheτὸbloodαἷμάof Meμουof theτῆςcovenantδιαθήκηςwhichτὸis being poured outἐκχυννόμενονforὑπὲρmanyπολλῶν.

25TrulyἀμὴνI sayλέγωto youὑμῖνthatὅτιno moreοὐκέτιneverοὐnotμὴwill I drinkπίωofἐκtheτοῦfruitγενήματοςof theτῆςvineἀμπέλουuntilἕωςtheτῆςdayἡμέραςthatἐκείνηςwhenὅτανitαὐτὸI drinkπίνωanewκαινὸνinἐνtheτῇkingdomβασιλείᾳτοῦof Godθεοῦ.

26AndΚαὶhaving sung a hymnὑμνήσαντεςthey went outἐξῆλθονtoεἰςtheτὸMountὌροςτῶνof OlivesἘλαιῶν.

27AndΚαὶsaysλέγειto themαὐτοῖςὁJesusἸησοῦςὅτιAllΠάντεςyou will fall awayσκανδαλισθήσεσθε,forὅτιit has been writtenγέγραπται·I will strikeΠατάξωtheτὸνshepherdποιμένα,andκαὶtheτὰsheepπρόβαταwill be scatteredδιασκορπισθήσονται.

28Butἀλλὰafterμετὰτὸhaving arisenἐγερθῆναίIμεwill go beforeπροάξωyouὑμᾶςintoεἰςτὴνGalileeΓαλιλαίαν.

29ὁAndδὲPeterΠέτροςwas sayingἔφηto Himαὐτῷ·IfΕἰevenκαὶallπάντεςwill fall awayσκανδαλισθήσονται,yetἀλλ’notοὐκIἐγώ.

30Andκαὶsaysλέγειto himαὐτῷὁJesusἸησοῦς·TrulyἈμὴνI sayλέγωto youσοιthatὅτιyourselfσὺnowσήμερονthisταύτῃτῇnightνυκτὶbeforeπρὶνthatἢtwiceδὶς[the] roosterἀλέκτοραcrowsφωνῆσαιthree timesτρίςMeμεyou will denyἀπαρνήσῃ.

31ὁAndδὲemphaticallyἐκπερισσῶςhe kept sayingἐλάλει·IfἘὰνit is needfulδέῃof meμεto die withσυναποθανεῖνYouσοι,noοὐnotμήYouσεwill I denyἀπαρνήσομαι.Likewiseὡσαύτωςnowδὲalsoκαὶallπάντεςof them were sayingἔλεγον.

32AndΚαὶthey comeἔρχονταιtoεἰςa placeχωρίονof whichοὗtheτὸname [is]ὄνομαGethsemaneΓεθσημανί,andκαὶHe saysλέγειto theτοῖςdisciplesμαθηταῖςof Himαὐτοῦ·SitΚαθίσατεhereὧδεwhileἕωςI shall prayπροσεύξωμαι.

33AndκαὶHe takesπαραλαμβάνειτὸνPeterΠέτρονandκαὶJamesἸάκωβονandκαὶJohnἸωάννηνwithμετ’Himαὐτοῦ,andκαὶHe beganἤρξατοto be greatly awe-struckἐκθαμβεῖσθαιandκαὶdeeply distressedἀδημονεῖν,

34AndκαὶHe saysλέγειto themαὐτοῖς·Very sorrowfulΠερίλυπόςisἐστινtheἡsoulψυχήof Meμουeven toἕωςdeathθανάτου·remainμείνατεhereὧδεandκαὶwatchγρηγορεῖτε.

35Andκαὶhaving gone forwardπροελθὼνa littleμικρὸνHe fellἔπιπτενuponἐπὶtheτῆςgroundγῆς,andκαὶwas prayingπροσηύχετοthatἵναifεἰpossibleδυνατόνit isἐστινmight passπαρέλθῃfromἀπ’Himαὐτοῦtheἡhourὥρα,

36AndκαὶHe was sayingἔλεγεν·AbbaΑββαὁFatherπατήρ,all things [are]πάνταpossibleδυνατάto Youσοι·take awayπαρένεγκεtheτὸcupποτήριονthisτοῦτοfromἀπ’Meἐμοῦ·butἀλλ’notοὐwhatτίIἐγὼwillθέλωbutἀλλὰwhatτίYouσύ.

37AndκαὶHe comesἔρχεταιandκαὶfindsεὑρίσκειthemαὐτοὺςsleepingκαθεύδοντας,AndκαὶHe saysλέγειτῷto PeterΠέτρῳ·SimonΣίμων,are you asleepκαθεύδεις;Notοὐκwere you ableἴσχυσαςoneμίανhourὥρανto watchγρηγορῆσαι;

38Watchγρηγορεῖτεandκαὶprayπροσεύχεσθε,so thatἵναnotμὴyou may enterἔλθητεintoεἰςtemptationπειρασμόν·Theτὸindeedμὲνspiritπνεῦμα[is] willingπρόθυμονἡbutδὲthe fleshσὰρξweakἀσθενής.

39Andκαὶagainπάλινhaving gone awayἀπελθὼνHe prayedπροσηύξατοtheτὸνsameαὐτὸνthingλόγονhaving saidεἰπών.

40Andκαὶagainπάλινhaving returnedἐλθὼνhe foundεὗρενthemαὐτοὺςsleepingκαθεύδοντας,Wereἦσανforγὰρof themαὐτῶνtheοἱeyesὀφθαλμοὶheavyκαταβαρυνόμενοι,andκαὶnotοὐκthey knewᾔδεισανwhatτίthey should answerἀποκριθῶσινHimαὐτῷ.

41AndκαὶHe comesἔρχεταιtheτὸthird timeτρίτονandκαὶsaysλέγειto themαὐτοῖς·Are you sleepingΚαθεύδετετὸstillλοιπὸνandκαὶtaking your restἀναπαύεσθε·It is enoughἀπέχει·has comeἦλθενtheἡhourὥρα,beholdἰδοὺis delivered upπαραδίδοταιtheὁSonυἱὸςτοῦof Manἀνθρώπουintoεἰςtheτὰςhandsχεῖραςof theτῶνsinfulἁμαρτωλῶν.

42Riseἐγείρεσθεlet us goἄγωμεν·beholdἰδοὺthe [one]ὁbetrayingπαραδιδούςMeμεhas drawn nearἤγγικεν.

43AndΚαὶimmediatelyεὐθὺςwhile yetἔτιof Himαὐτοῦspeakingλαλοῦντοςcomes upπαραγίνεταιJudasἸούδαςoneεἷςof theτῶνTwelveδώδεκαandκαὶwithμετ’Himαὐτοῦa crowdὄχλοςwithμετὰswordsμαχαιρῶνandκαὶclubsξύλωνfromπαρὰtheτῶνchief priestsἀρχιερέωνandκαὶtheτῶνscribesγραμματέωνandκαὶtheτῶνeldersπρεσβυτέρων.

44Had givenδεδώκειthenδὲthe [one]ὁdelivering upπαραδιδοὺςHimαὐτὸνa signσύσσημονto themαὐτοῖςsayingλέγων·WhomeverὋνἂνI shall kissφιλήσωHeαὐτόςisἐστιν·seizeκρατήσατεHimαὐτὸνandκαὶlead [Him] awayἀπάγετεsecurelyἀσφαλῶς.

45Andκαὶhaving arrivedἐλθὼνimmediatelyεὐθὺςhaving come upπροσελθὼνto Himαὐτῷhe saysλέγει·RabbiῬαββί,Andκαὶhe kissedκατεφίλησενHimαὐτόν.

46οἱAndδὲthey laidἐπέβαλανtheτὰςhandsχεῖραςon HimαὐτῷandκαὶseizedἐκράτησανHimαὐτόν.

47Oneεἷςthenδέa certainτιςof thoseτῶνstanding byπαρεστηκότωνhaving drawnσπασάμενοςtheτὴνswordμάχαιρανstruckἔπαισενtheτὸνservantδοῦλονof theτοῦhigh priestἀρχιερέωςandκαὶcut offἀφεῖλενof himαὐτοῦtheτὸearὠτάριον.

48AndκαὶansweringἀποκριθεὶςὁJesusἸησοῦςsaidεἶπενto themαὐτοῖς·AsὩςagainstἐπὶa robberλῃστὴνare you come outἐξήλθατεwithμετὰswordsμαχαιρῶνandκαὶclubsξύλωνto captureσυλλαβεῖνMeμε;

49Everyκαθ’dayἡμέρανI wasἤμηνwithπρὸςyouὑμᾶςinἐνtheτῷtempleἱερῷteachingδιδάσκωνandκαὶnotοὐκyou did seizeἐκρατήσατέMeμε·But [it is]ἀλλ’thatἵναmay be fulfilledπληρωθῶσινtheαἱScripturesγραφαί.

50Andκαὶhaving leftἀφέντεςHimαὐτὸνfledἔφυγονallπάντες.

51AndΚαὶ[a] young manνεανίσκοςcertainτιςwas followingσυνηκολούθειHimαὐτῷhaving castπεριβεβλημένοςa linen clothσινδόναaboutἐπὶ[his] naked [body]γυμνοῦ,andκαὶthey seizeκρατοῦσινhimαὐτόν,

52ὁandδὲhaving left behindκαταλιπὼνtheτὴνlinen clothσινδόναnakedγυμνὸςhe fledἔφυγεν.

53AndΚαὶthey led awayἀπήγαγοντὸνJesusἸησοῦνtoπρὸςtheτὸνhigh priestἀρχιερέα,Andκαὶcome togetherσυνέρχονταιallπάντεςtheοἱchief priestsἀρχιερεῖςandκαὶtheοἱeldersπρεσβύτεροιandκαὶtheοἱscribesγραμματεῖς.

54AndκαὶὁPeterΠέτροςfromἀπὸafar offμακρόθενfollowedἠκολούθησενHimαὐτῷas far asἕωςwithinἔσωtoεἰςtheτὴνcourtαὐλὴνof theτοῦhigh priestἀρχιερέωςandκαὶhe wasἦνsittingσυγκαθήμενοςwithμετὰtheτῶνofficersὑπηρετῶνandκαὶwarming himselfθερμαινόμενοςatπρὸςtheτὸfireφῶς.

55οἱAndδὲthe chief priestsἀρχιερεῖςandκαὶallὅλονtheτὸCouncilσυνέδριονwere seekingἐζήτουνagainstκατὰτοῦJesusἸησοῦtestimonyμαρτυρίανtoεἰςτὸput to deathθανατῶσαιHimαὐτόν,butκαὶnotοὐχthey were finding [any]ηὕρισκον·

56Manyπολλοὶforγὰρwere bearing false testimonyἐψευδομαρτύρουνagainstκατ’Himαὐτοῦ,butκαὶalikeἴσαιtheirαἱtestimoniesμαρτυρίαιnotοὐκwereἦσαν.

57Andκαίsomeτινεςhaving risen upἀναστάντεςwere bearing false testimonyἐψευδομαρτύρουνagainstκατ’Himαὐτοῦsayingλέγοντες

58ὅτιWeἩμεῖςheardἠκούσαμενHimαὐτοῦsayingλέγοντοςὅτιIἘγὼwill destroyκαταλύσωtheτὸνtempleναὸνthisτοῦτονthe [one]τὸνmade with handsχειροποίητονandκαὶinδιὰthreeτριῶνdaysἡμερῶνanotherἄλλονnot made with handsἀχειροποίητονI will buildοἰκοδομήσω·

59Andκαὶneitherοὐδὲthusοὕτωςalikeἴσηwasἦνtheἡtestimonyμαρτυρίαof themαὐτῶν.

60Andκαὶhaving stood upἀναστὰςtheὁhigh priestἀρχιερεὺςinεἰςthe midstμέσονhe questionedἐπηρώτησεντὸνJesusἸησοῦνsayingλέγων·NotΟὐκanswer Youἀποκρίνῃnothingοὐδέν;What [is it]τίtheseοὗτοίYouσουtestify againstκαταμαρτυροῦσιν;

61ὁButδὲHe was silentἐσιώπαandκαὶnotοὐκdid He answerἀπεκρίνατοnothingοὐδέν.Againπάλινtheὁhigh priestἀρχιερεὺςwas questioningἐπηρώταHimαὐτὸνandκαὶsaysλέγειto Himαὐτῷ·YouΣὺareεἶtheὁChristχριστὸςtheὁSonυἱὸςof theτοῦBlessed [One]εὐλογητοῦ;

62ὁAndδὲJesusἸησοῦςsaidεἶπεν·IἘγώamεἰμι,Andκαὶyou will seeὄψεσθεtheτὸνSonυἱὸντοῦof Manἀνθρώπουat [the]ἐκright handδεξιῶνsittingκαθήμενονofτῆςPowerδυνάμεωςandκαὶcomingἐρχόμενονwithμετὰtheτῶνcloudsνεφελῶνofτοῦheavenοὐρανοῦ.

63ὁAndδὲthe high priestἀρχιερεὺςhaving tornδιαρρήξαςtheτοὺςgarmentsχιτῶναςof himαὐτοῦsaysλέγει·WhatΤίany moreἔτιneedχρείανhave weἔχομενof witnessesμαρτύρων;

64You heardἠκούσατεtheτῆςblasphemyβλασφημίας·Whatτίto youὑμῖνdoes it appearφαίνεται;οἱAndδὲallπάντεςcondemnedκατέκρινανHimαὐτὸνdeservingἔνοχονto beεἶναιof deathθανάτου.

65Andκαὶbeganἤρξαντόsomeτινεςto spit uponἐμπτύεινHimαὐτῷandκαὶto cover upπερικαλύπτεινof Himαὐτοῦtheτὸfaceπρόσωπονandκαὶto strikeκολαφίζεινHimαὐτὸνandκαὶto sayλέγεινto Himαὐτῷ·ProphesyΠροφήτευσον,Andκαὶtheοἱofficersὑπηρέταιwith the palmsῥαπίσμασινHimαὐτὸνreceivedἔλαβον.

66AndΚαὶbeingὄντοςτοῦPeterΠέτρουbelowκάτωinἐνtheτῇcourtyardαὐλῇcomesἔρχεταιoneμίαof theτῶνservant girlsπαιδισκῶνof theτοῦhigh priestἀρχιερέως,

67andκαὶhaving seenἰδοῦσατὸνPeterΠέτρονwarming himselfθερμαινόμενονhaving looked atἐμβλέψασαhimαὐτῷshe saysλέγει·AlsoΚαὶyouσὺwithμετὰtheτοῦNazareneΝαζαρηνοῦwereἦσθατοῦJesusἸησοῦ·

68ὁButδὲhe denied [it]ἠρνήσατοsayingλέγων·NeitherΟὔτεI knowοἶδαnor evenοὔτεunderstandἐπίσταμαιyouσὺwhatτίsayλέγεις,Andκαὶhe went forthἐξῆλθενoutἔξωintoεἰςtheτὸporchπροαύλιονandκαὶroosterἀλέκτωρcrowedἐφώνησεν.

69Andκαὶtheἡservant girlπαιδίσκηhaving seenἰδοῦσαhimαὐτὸνbeganἤρξατοagainπάλινto sayλέγεινto thoseτοῖςstanding byπαρεστῶσινὅτιThisΟὗτος[one] ofἐξthemαὐτῶνisἐστιν.

70ὁButδὲagainπάλινhe deniedἠρνεῖτο.Andκαὶafterμετὰa littleμικρὸνagainπάλινthoseοἱstanding byπαρεστῶτεςwere sayingἔλεγοντῷto PeterΠέτρῳ·TrulyἈληθῶςofἐξthemαὐτῶνyou areεἶ,alsoκαὶforγὰρa GalileanΓαλιλαῖοςyou areεἶandκαὶἡaccentλαλιάyourσουis like (the accent of Galileans)ὁμοιάζει·

71ὁButδὲhe beganἤρξατοto curseἀναθεματίζεινandκαὶto swearὀμνύναιὅτιNotΟὐκI knowοἶδαtheτὸνmanἄνθρωπονthisτοῦτονwhomὃνyou speak ofλέγετε.

72Andκαὶimmediatelyεὐθὺςforἐκthe second timeδευτέρουa roosterἀλέκτωρcrowedἐφώνησεν·AndκαὶrememberedἀνεμνήσθηὁPeterΠέτροςtheτὸwordῥῆμαthatὡςhad saidεἶπενto himαὐτῷὁJesusἸησοῦςὅτιBeforeΠρὶν[the] roosterἀλέκτοραcrowsφωνῆσαιtwiceδὶςthree timesτρίςMeμεyou will denyἀπαρνήσῃ,Andκαὶhaving broken downἐπιβαλὼνhe began to weepἔκλαιεν.